Houston, 27 augustus 2017
Eind augustus 2017 zette orkaan Harvey Texas onder water. Raffinaderijen gingen dicht en in een week tijd steeg benzine in de VS zo hard als sinds Katrina niet meer. Wat gebeurde er, en wat zegt dit over de prijs aan de Nederlandse pomp?
Een olieprijs kan rustig blijven terwijl de prijs aan de pomp toch omhoog schiet. Orkaan Harvey liet dat in 2017 goed zien. Het probleem zat niet bij de olie zelf, maar bij de fabrieken die van ruwe olie benzine en diesel maken. Een terugblik op een storm die vooral de raffinaderijen raakte.
Wat er gebeurde
Eind augustus 2017 kwam Harvey aan land in Texas. De storm bleef dagenlang boven het gebied hangen en zette Houston en omgeving onder water. Volgens het Wikipedia-artikel over de gevolgen van Harvey in Texas kwamen in de staat 103 mensen om het leven en moesten tienduizenden mensen worden gered.
Voor de brandstofmarkt was de plek van de ramp het grote probleem. Volgens de Amerikaanse energiedienst EIA staat iets meer dan de helft van alle raffinagecapaciteit van de VS aan de Golfkust, en Texas alleen al is goed voor 31 procent. Veel van die raffinaderijen draaiden minder of gingen helemaal dicht. In de week tot 1 september 2017 verwerkten de raffinaderijen aan de Golfkust 3,2 miljoen vaten per dag minder dan de week ervoor, een daling van 34 procent. De bezetting zakte van 96 naar 63 procent. Zo'n grote daling was er sinds de orkanen Gustav en Ike in 2008 niet meer geweest.
Ook pijpleidingen kregen last. De Colonial-pijpleiding, die benzine, diesel en kerosine van Houston tot aan New York vervoert, draaide een tijd met tussenpozen en ging pas op 6 september weer verder, nog op een lager tempo. Aan de oostkust slonken daardoor de benzinevoorraden. In Texas gingen automobilisten volgens Wikipedia in paniek tanken, met lange rijen en pompen die dicht moesten.
Wat het deed met de prijs
De gemiddelde benzineprijs in de VS steeg volgens de EIA van 2,40 dollar per gallon op 28 augustus naar 2,68 dollar op 4 september, een stijging van 28 dollarcent in een week. Omgerekend is dat ongeveer 7 dollarcent per liter. In Texas ging de prijs zelfs 40 cent per gallon omhoog, ruim 10 dollarcent per liter. Overal waren het de grootste stijgingen in één week sinds orkaan Katrina in 2005. Volgens Wikipedia was de stijging wel kleiner dan bij Katrina, maar bracht Harvey de hoogste benzineprijzen in twee jaar.
Wat betekent dit voor de Nederlandse automobilist?
De belangrijkste les is dat de pompprijs niet alleen van de olieprijs afhangt. Tussen het vat ruwe olie en de liter in je tank zit de raffinage. Valt daar capaciteit weg, dan wordt benzine of diesel duurder, ook als de olie zelf niet duurder wordt. Daarom kijken handelaren bij een storm in de Golf van Mexico of een brand in een raffinaderij altijd meteen naar de prijzen van benzine en diesel, niet alleen naar Brent.
Nederland heeft met Rotterdam zelf een groot raffinagecentrum, maar de markt voor benzine en diesel is wereldwijd. Een flinke uitval elders kan dus ook hier doorwerken. Wel dempt de accijns het effect: een vast bedrag per liter blijft gelijk, waardoor een stijging procentueel kleiner uitvalt. Hoe de prijs is opgebouwd, lees je in wat er in de prijs van een liter benzine zit. Over het verschil tussen olieprijzen lees je meer in Brent of WTI.
- Reken het zelf uit. Met de tankkosten-calculator zie je wat 7 tot 10 cent per liter extra kost per tankbeurt en per jaar.
- Kijk over de grens. Woon je dicht bij België of Duitsland, dan zie je met tanken over de grens of het daar goedkoper is.
- Ga niet hamsteren. In Texas zorgde paniektanken voor lege pompen. Wie gewoon tankt als de tank voor een kwart vol is, heeft bij een tijdelijk tekort genoeg ruimte.