Twee manieren om verbruik uit te drukken
In Nederland kom je verbruik in twee vormen tegen. Fabrikanten, autotesten en officiële documenten noemen het aantal liter per 100 kilometer. In de volksmond zeggen we liever dat een auto "1 op 15" rijdt: met één liter kom je vijftien kilometer ver. Dat is het aantal kilometer per liter.
Beide getallen zeggen hetzelfde, maar ze werken andersom. Bij liter per 100 km is een lager getal zuiniger. Bij kilometer per liter is juist een hoger getal beter. Omrekenen is eenvoudig, omdat het in beide richtingen dezelfde formule is:
- km per liter = 100 ÷ liter per 100 km
- liter per 100 km = 100 ÷ km per liter
Een auto die 5 liter per 100 km gebruikt, rijdt dus 1 op 20. Een auto die 1 op 12,5 rijdt, verbruikt 8 liter per 100 km. Let op: het verband is niet lineair. Het verschil tussen 1 op 10 en 1 op 12 scheelt per 100 kilometer veel meer brandstof dan het verschil tussen 1 op 20 en 1 op 22. Daarom rekenen vergelijkingen met liter per 100 km eerlijker.
Je echte verbruik meten met de volletankmethode
De boordcomputer is handig, maar meet indirect en zit er vaak een beetje naast. Wil je je werkelijke verbruik weten, gebruik dan de volletankmethode:
- Tank de auto helemaal vol, tot het pistool afslaat, en noteer de kilometerstand of zet de dagteller op nul.
- Rijd zoals je altijd rijdt. Hoe meer kilometers, hoe nauwkeuriger de uitkomst; een hele tank is ideaal.
- Tank opnieuw helemaal vol bij voorkeur bij dezelfde pomp, en noteer hoeveel liter erin ging en hoeveel kilometer je hebt gereden.
- Vul beide getallen in de calculator in.
De hoeveelheid die je de tweede keer tankt, is precies wat je in die kilometers hebt verbruikt. Wil je het nog nauwkeuriger, herhaal dit dan een paar tankbeurten en tel alle liters en alle kilometers bij elkaar op. Uitschieters door één lange vakantierit of een week file middelen dan vanzelf uit.
Waarom je verbruik schommelt
Het verbruik van dezelfde auto kan per tankbeurt verschillen. Een paar bekende oorzaken:
- Korte ritten: een koude motor verbruikt meer. Veel korte ritjes drukken het gemiddelde omhoog.
- Snelheid: boven ongeveer 100 km/u neemt de luchtweerstand snel toe en stijgt het verbruik flink.
- Bandenspanning: te zacht opgepompte banden verhogen de rolweerstand. Controleer de spanning regelmatig.
- Gewicht en luchtweerstand: een volle kofferbak, dakkoffer of fietsendrager kost brandstof.
- Seizoen: in de winter liggen de verbruikscijfers doorgaans hoger door verwarming, winterbanden en een koudere motor.
- Rijstijl: rustig optrekken, vooruitkijken en op tijd gas loslaten scheelt meetbaar.
Voor elektrische auto's werkt hetzelfde principe met kWh per 100 km. Daar is de winterinvloed vaak nog groter, omdat de accu en het interieur verwarmd moeten worden.
Wat kun je met je verbruikscijfer?
Een eerlijk verbruikscijfer is de basis voor elke andere berekening op deze site. Vul het in bij de ritkosten om te zien wat een rit echt kost, of bij tankkosten om te schatten hoe ver je met een tankbeurt komt. Twijfel je over je volgende auto, dan laat de vergelijking tussen elektrisch, benzine, diesel en lpg zien wat een verschil in verbruik over een heel jaar betekent. Vul je bij de tankbeurt ook de prijs per liter in, dan zie je bovendien wat elke gereden kilometer je aan brandstof heeft gekost.
Rekenvoorbeeld
Na een volle tank rijd je 640 kilometer. Bij de volgende volle tank gaat er 42,5 liter in. Je betaalde € 2,40 per liter.
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Liter per 100 km | 42,5 ÷ 640 × 100 | 6,64 l/100 km |
| Kilometer per liter | 640 ÷ 42,5 | 15,06 km/l (1 op 15,1) |
| Kosten tankbeurt | 42,5 × € 2,40 | € 102,00 |
| Kosten per km | € 102,00 ÷ 640 | € 0,159 |
Ter controle in de andere richting: 100 ÷ 15,06 geeft weer ongeveer 6,64 liter per 100 km.