Noordzee-olie
In het nieuws hoor je over Brent en over WTI. Wat het verschil is, waarom Brent voor de Nederlandse pompprijs het belangrijkst is en hoe je een olieprijskop leest.
"Olieprijs stijgt naar 75 dollar." Bij zo'n kop is de eerste vraag: welke olieprijs? In het nieuws gaat het meestal over twee soorten: Brent en WTI. Voor wie in Nederland tankt, is het verschil belangrijk.
In het kort
- Brent is de maatstaf voor Europa; die telt voor de Nederlandse pompprijs.
- WTI is de Amerikaanse maatstaf, geleverd in Cushing, Oklahoma.
- Vuistregel: 10 dollar per vat is ruwweg 10 cent per liter benzine.
Brent: de Europese maatstaf. Brent is genoemd naar een olieveld in de Noordzee. In de oliehandel is het de maatstaf voor de prijs van olie uit Europa, Afrika en het Midden-Oosten, schreef de NOS in 2018. Voor Nederlandse automobilisten is dit de belangrijkste prijs. "De benzineprijs hier is vooral gerelateerd aan de prijs voor een vat Brent-olie", zei energiedeskundige Lucia van Geuns tegen de NOS. Ook in België wordt de maximumprijs berekend op basis van de Rotterdamse noteringen voor afgewerkte producten, die volgens de Belgische brandstoffederatie samenhangen met de Brent-notering.
WTI: de Amerikaanse maatstaf. WTI staat voor West Texas Intermediate. Volgens de Amerikaanse energiedienst EIA wordt WTI sinds 1983 als termijncontract verhandeld op de New York Mercantile Exchange. Wie zo'n contract tot het einde aanhoudt, moet de olie echt leveren of afnemen in Cushing, in de staat Oklahoma. In de praktijk gebeurt dat zelden: slechts ongeveer 1 procent van de contracten leidt tot levering.
Waarom het verschil soms groot is. Meestal bewegen Brent en WTI ongeveer gelijk op. Maar soms niet. Op 20 april 2020 zakte WTI onder nul, tot min 40,32 dollar per vat, omdat de opslag in de VS vol zat en handelaren van hun contracten af wilden. Brent stond die dag nog op 26 dollar, meldde de NOS. Aan de Nederlandse pomp werd tanken toen niet gratis.
Van vat naar liter. Een vat is 159 liter, maar je kunt de olieprijs niet zomaar delen door 159 om de pompprijs te krijgen. Er komen raffinagekosten, transport, marges, accijns en btw bij. Een energiedeskundige gebruikte in 2025 tegenover de NOS de vuistregel dat 10 dollar per vat ruwweg 10 cent per liter benzine scheelt. Ook de dollarkoers telt mee: olie wordt in dollars verhandeld, dus als de euro sterker wordt, is olie voor ons goedkoper.
Zo lees je een olieprijskop. Let op drie dingen:
- Welke olie? Gaat het om Brent of WTI? Voor Nederland is Brent leidend.
- Hoeveel en hoe lang? Een korte piek van een paar procent heeft weinig effect. Een stijging die weken aanhoudt, merk je wel.
- In welke munt? Een stijging in dollars kan gedeeltelijk worden opgevangen door een sterkere euro.
Waarom de opslag telde. De EIA legde uit dat Amerikaanse raffinaderijen in de week tot 17 april 2020 nog maar 12,8 miljoen vaten per dag verwerkten, 24 procent minder dan een jaar eerder. De opslag in Cushing was 76 procent vol, en vrije ruimte was schaars en duur. Wie een aflopend contract had en geen opslag, betaalde liever een ander om ervan af te komen. Brent voor levering in juni sloot op 21 april op 19,33 dollar. Dat laat goed zien waarom WTI en Brent soms uit elkaar lopen.
Rekenvoorbeeld. Stijgt Brent 10 dollar en blijft dat zo, dan wordt benzine volgens de vuistregel zo'n 10 cent duurder. Tank je 50 liter per keer, dan is dat 5 euro per tankbeurt. Reken het voor jouw situatie uit met de tankkosten-rekenhulp en zie je kosten per rit met de ritkosten-calculator.