Hoge pompprijzen en een dreigend dieseltekort zetten de raffinaderijen in Rotterdam en Vlissingen in een nieuw licht. Kabinet en Brussel willen voorkomen dat de productie sneller krimpt dan de vraag.
De olieraffinaderijen in Rotterdam en Vlissingen stonden jarenlang vooral bekend als grote uitstoters die op termijn moeten verdwijnen. Door de hoge prijzen aan de pomp en een dreigend tekort aan diesel kijken overheden daar nu anders naar, meldt de NOS. Ze willen voorkomen dat de productie van benzine, diesel en kerosine sneller afneemt dan de vraag ernaar.
Europa leunt op import. Voor diesel en kerosine is Europa deels afhankelijk van import van buiten. Door de oorlog in het Midden-Oosten betalen bedrijven en consumenten daar recordprijzen voor. Commissievoorzitter Von der Leyen kondigde deze week een "strategische dialoog" over de Europese raffinaderijen aan, met als doel lagere kosten en voldoende voorraden, ook voor defensie. NAVO-chef Rutte waarschuwde eerder al voor een tekort aan diesel en kerosine in een mogelijke oorlogssituatie. Volgende week komt minister Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) met plannen voor de toekomst van raffinage in Nederland.
Nederland is een spil. De raffinaderijen van Shell, BP en ExxonMobil in Rotterdam en de Zeeland Refinery in Vlissingen maken tientallen miljarden liters brandstof voor de Europese markt. De grootste van Europa is die van Shell in Pernis, waar dagelijks ruim 400.000 vaten ruwe olie worden verwerkt. Deze zomer werd er iets meer kerosine gemaakt vanwege tekorten in de luchtvaart; nu ligt de nadruk weer iets meer op diesel.
Duurder produceren dan elders. Brandstof maken is in Europa duurder dan in andere werelddelen, onder meer door de prijs van CO2-rechten. In Nederland komen daar hogere elektriciteitskosten dan in de buurlanden bij, en een zware stroomaansluiting is lastig te krijgen. Het kabinet moet ervoor zorgen dat raffinaderijen die uiteindelijk moeten verdwijnen, op korte termijn goed blijven draaien, terwijl de uitstoot verder omlaag moet. Dat er ruimte komt voor kostenverlaging is niet vanzelfsprekend: de oliebedrijven boeken door de hoge prijzen ieder kwartaal miljardenwinsten, en de milieubeweging zal steun voor diesel- en kerosineproductie niet toejuichen.
Minder capaciteit, geen nieuwe. Nieuwe raffinaderijen bouwen ligt niet voor de hand nu het einde van het olietijdperk nadert. Shell heeft het aantal raffinaderijen wereldwijd al meer dan gehalveerd en de raffinaderij van Gunvor in Rotterdam sloot vorig jaar. Tegelijk groeien alternatieven: Neste verdubbelt op de Tweede Maasvlakte de productie van biobrandstoffen naar 2,7 miljoen ton per jaar, en Power2X werkt aan een fabriek voor synthetische kerosine. Shell blies vorig jaar wel de bouw van een bio-raffinaderij in Pernis af.
Wat betekent dit voor jou als automobilist?
De prijs aan de pomp hangt niet alleen af van ruwe olie, maar ook van wat raffinaderijen rekenen om er diesel en benzine van te maken. Als er in Europa te weinig capaciteit is, wordt diesel geïmporteerd en stijgt die marge. Dat is precies wat nu speelt: vooral diesel is krap. Beleid dat de Nederlandse raffinaderijen langer op volle kracht laat draaien, kan op termijn helpen tegen tekorten en extreme pieken, maar verwacht er geen snelle prijsdaling aan de pomp van. Accijns en btw blijven het grootste deel van de literprijs bepalen.
Rijd je veel, vooral op diesel, dan loont het om je kosten nu scherp te hebben. Reken met onze ritkostencalculator uit wat een vaste rit je per maand kost, en kijk met tanken over de grens of een tankbeurt in Duitsland of België voor jou de moeite waard is. Komende week volgen de kabinetsplannen voor raffinage; wij houden het bij.
Bron: NOS