OPEC Wenen
OPEC+ bepaalt voor een groot deel hoeveel olie er op de markt komt. Wie erin zitten, hoe hun besluiten werken en wat dat aan de pomp betekent.
Als er een OPEC-vergadering is, letten oliehandelaren op. Een besluit om meer of minder olie op te pompen, kan de olieprijs flink laten bewegen. Wat is OPEC+ eigenlijk, en hoe merk je het aan de pomp?
In het kort
- OPEC is opgericht in 1960; OPEC+ omvat ook partners als Rusland.
- Productieafspraken sturen het aanbod en daarmee de olieprijs.
- Een besluit zit vaak al deels in de prijs voordat het valt.
OPEC. OPEC is het kartel van olieproducerende landen. Het werd opgericht in 1960. In 2022 telde OPEC volgens de NOS 13 leden: Algerije, Angola, Congo, Equatoriaal-Guinea, Gabon, Irak, Koeweit, Nigeria, Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Iran, Libië en Venezuela. Het hoofdkantoor staat in Wenen.
OPEC+. OPEC+ is OPEC aangevuld met andere olielanden die meedoen zolang ze het nodig vinden. Rusland is daarbij sinds 2016 de belangrijkste partner, naast onder meer Azerbeidzjan, Kazachstan, Mexico en Oman. Samen bepalen ze productieafspraken: hoeveel olie elk land oppompt.
Hoe hun besluiten werken. Met minder productie wil OPEC+ de prijs omhoog krijgen of op peil houden. In oktober 2022 besloot de groep vanaf november 2 miljoen vaten per dag minder op te pompen, ongeveer 2 procent van de wereldproductie. In april 2025 gebeurde het omgekeerde: OPEC kondigde aan de productie per 1 mei op te voeren, net toen de olieprijs al daalde door de importheffingen van de Amerikaanse president Trump. Brent zakte toen in een week van 75 naar ongeveer 64 dollar.
Niet altijd zo sterk als het lijkt. Een aangekondigde verlaging is niet altijd een echte verlaging. In 2022 wezen de VS erop dat sommige OPEC-landen hun quota toch al niet haalden. Er werd dus al minder opgepompt dan afgesproken. Bovendien bepaalt niet alleen het aanbod de prijs. Bij een zwakke economie daalt de vraag naar olie, en dan kan zelfs minder aanbod de prijs maar beperkt opdrijven.
Wat merk je aan de pomp? Een OPEC-besluit werkt via de olieprijs door in de prijs van benzine en diesel. Een energiedeskundige gebruikte in 2025 tegenover de NOS de vuistregel dat 10 dollar per vat ruwweg 10 cent per liter benzine scheelt. Accijns en btw blijven intussen gelijk. Ook de Belgische brandstoffederatie noemt productieafspraken van olielanden als een van de factoren achter de prijs van brandstof.
Zo ga je ermee om. Een OPEC-vergadering is geen reden om in paniek te tanken. Vaak is het besluit al deels verwacht en zit het al in de prijs. Volg liever een paar dagen hoe de pompprijs beweegt. Rijd je veel, dan loont het om je eigen kosten per maand te kennen. Dan weet je meteen wat een paar cent per liter voor jou betekent.
Hoeveel olie heeft OPEC+ in handen? In oktober 2022 produceerde OPEC volgens de NOS 29,7 miljoen vaten per dag; met Rusland en de andere partners erbij was dat ongeveer 43 miljoen. Dat is ruim 40 procent van de wereldproductie van zo'n 100 miljoen vaten per dag. Daarmee is OPEC+ groot genoeg om de prijs te beïnvloeden, maar niet zo groot dat het de markt volledig bepaalt. De Verenigde Staten produceerden toen zelf ongeveer 11,8 miljoen vaten per dag, en hun productiebeslissingen worden niet in OPEC+-verband gemaakt.
Hoe OPEC begon. Volgens OPEC zelf werd de organisatie in september 1960 in Bagdad opgericht door vijf landen: Iran, Irak, Koeweit, Saudi-Arabië en Venezuela. Later kwamen er landen bij en gingen er ook weer landen weg. Ecuador vertrok per 1 januari 2020, Qatar per 1 januari 2019 en Angola per 1 januari 2024. Daardoor telt OPEC nu 12 lidstaten. Het hoofdkantoor staat in Wenen.
Bereken dat met de tankkosten-rekenhulp. Wil je minder afhankelijk zijn van de olieprijs? Vergelijk de kosten met de vergelijker voor elektrisch, benzine, diesel en lpg.
Bron: OPEC