Transport van destillatietorens
In maart 2022 verboden de VS en het VK de invoer van Russische olie en gas. Europa kon niet zomaar volgen. Waarom de soort olie ertoe deed voor de dieselprijs.
Archief – nieuws van 9 maart 2022.
In de eerste week van de oorlog in Oekraïne raakten de westerse sancties tegen Rusland nog geen olie en gas. Begin maart 2022 kwam daar verandering in. De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk verboden de invoer van Russische olie en gas. De Amerikaanse president Biden zei de oorlog van Poetin niet langer te willen financieren. De NOS zette op 9 maart op een rij waarom Europa niet meteen volgde.
Energie als ruggengraat van Rusland
De Russische economie draait op de export van energie. In 2021 bestond de Russische export voor meer dan de helft uit olie en gas. Bijna de helft van de staatsinkomsten kwam uit olie en gas. Wie Rusland financieel wilde raken, keek dus vanzelf naar energie. Maar voor Europa was dat een tweesnijdend zwaard.
Hoe afhankelijk was Europa van Russische olie?
Bij olie lag de afhankelijkheid lager dan bij gas, maar ze was nog altijd groot. Ongeveer een kwart van alle Europese olie-import kwam uit Rusland. Bedrijven voelden de druk ook. Shell kondigde aan helemaal te stoppen met Russische olie, nadat het felle kritiek kreeg op de aankoop van 725.000 vaten Russische olie tegen een relatief hoge korting. Het bedrijf bood daarvoor excuses aan.
Volgens deskundigen was de afhankelijkheid van olie makkelijker te verminderen dan die van gas. Olie gaat namelijk grotendeels per schip, terwijl gas via vaste pijpleidingen loopt. Een tanker kun je naar een andere haven sturen. Een pijpleiding niet.
Waarom de soort olie belangrijk is voor diesel
Toch kon Europa niet zomaar overstappen. Hans van Cleef, energie-expert bij ABN Amro, legde uit dat raffinaderijen zijn gebouwd om een bepaald soort olie te verwerken. De Russische Oeral-olie is een zware, dikke soort die bijvoorbeeld goed geschikt is voor diesel. Amerikaanse olie is lichter. Een raffinaderij kan niet zomaar van olie wisselen.
Voor Nederlandse automobilisten is dat een belangrijk detail. Het verklaart waarom vooral diesel gevoelig werd voor alles wat met Rusland te maken had. Als de olie die het beste geschikt is voor diesel lastiger te krijgen is, moeten raffinaderijen zich aanpassen of moet diesel van verder weg komen. Dat kost tijd en geld, en dat zie je uiteindelijk terug in de literprijs.
Geen snelle prijsdaling in zicht
De NOS wees er ook op dat plannen om minder Russische energie te gebruiken niet direct tot lagere prijzen leidden. De vraag naar olie en gas was op dat moment simpelweg te groot. Voor wie tankte, betekende dat een periode van onzekerheid. In diezelfde periode ging het in Nederland over een accijnsverlaging. Het kabinet wilde toen nog geen aparte verlaging, maar zei wel 'alle opties' te bekijken.
Wat kun je zelf doen?
Rijd je diesel, dan is het zinvol om je kosten per kilometer scherp te hebben. Met de vergelijker voor elektrisch, benzine, diesel en lpg zie je hoe brandstofsoorten zich tot elkaar verhouden bij jouw jaarkilometrage. De tankkosten-rekenhulp laat zien wat een hogere dieselprijs per tankbeurt betekent.
Het verbod van de VS en het VK was een eerste stap. Europa zou pas later, met eigen sanctiepakketten, de invoer van Russische olie per schip aan banden leggen. Het verhaal van maart 2022 maakt duidelijk waarom dat zo lastig was: een raffinaderij, een tanker en een pijpleiding zijn niet zomaar vervangbaar.
Bron: NOS