Olietanker op zee
Na de Amerikaanse aanvallen op Iran in juni 2025 kostte Brent 78 dollar, slechts een procent meer. Waarom de markt rustig bleef en wat dat voor de pomp betekende.
Archief – nieuws van 23 juni 2025.
In het weekend voor 23 juni 2025 bombardeerden de Verenigde Staten drie nucleaire complexen in Iran. Veel mensen verwachtten daarna een sprong in de olieprijs. Die bleef uit. Op maandag 23 juni kostte een vat Brent-olie 78 dollar, zo'n 68 euro, slechts een procent meer dan de vrijdag ervoor, meldde de NOS.
In het kort
- Brent stond na de Amerikaanse aanvallen op 78 dollar per vat, een procent hoger dan op vrijdag.
- Het Iraanse parlement wilde de Straat van Hormuz afsluiten; deskundigen achtten dat onwaarschijnlijk.
- Extra Saudische productie en een zwakkere Chinese vraag hielden de prijs in toom.
Een regio die telt. Onrust in het Midden-Oosten heeft meestal meteen invloed op de olieprijs, omdat de regio volgens de NOS een derde van alle olie ter wereld produceert. De prijs was sinds eind mei al gestegen. Door de spanningen lag hij bijna een kwart hoger dan een maand eerder, aldus energie-econoom Hans van Cleef. Maar op de aanvallen zelf reageerde de markt kalm. "De markt lijkt voorlopig rustig te reageren", zei energiespecialist Lucia van Geuns van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.
De dreiging van Hormuz. De grootste zorg was de Straat van Hormuz, de zeestraat tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman. Het Iraanse parlement wilde de doorgang afsluiten. Volgens Van Geuns zou dat betekenen dat zo'n 20 procent van alle olie in de wereld zijn bestemming niet bereikt. Toch verwachtten beide deskundigen niet dat Iran die stap zou zetten. Iran exporteert zelf bijna 2 miljoen vaten per dag via die straat naar China, een van zijn weinige bondgenoten. Een afsluiting zou dus ook Iran en China raken. Volgens Van Cleef is de zee bovendien 54 kilometer breed, wat een volledige blokkade technisch moeilijk maakt.
Waarom bleef de prijs laag? Het artikel noemt een paar oorzaken. Saudi-Arabië had eerder die maand aangekondigd meer olie te gaan produceren om zijn marktaandeel te behouden, omdat andere OPEC+-landen hun limiet hadden overschreden. Daardoor waren de voorraden flink aangevuld. Daarnaast groeide de Chinese economie minder hard dan verwacht, wat de vraag naar olie drukte. En een deel van de olie uit landen met sancties, zoals Iran en Rusland, werd via een zogenoemde schaduwvloot verhandeld, waardoor er meer aanbod was dan zichtbaar.
Asië voelt het eerst. Van Geuns wees erop dat ongeveer 80 procent van de olie, olieproducten en vloeibaar gas die via de Straat van Hormuz worden geëxporteerd, naar Azië gaat. Europa is dus minder direct afhankelijk van die route. Maar olie is een wereldmarkt: als Aziatische kopers elders moeten inkopen, stijgt ook de prijs die Europese raffinaderijen betalen.
Gevolgen voor de pomp. Hogere olieprijzen maken volgens Van Geuns niet alleen tanken duurder, maar ook de energie die fabrikanten gebruiken, en dat ziet de consument terug in andere prijzen. Voor automobilisten was het belangrijkste nieuws in juni 2025 dat een grote militaire escalatie niet automatisch tot een prijsschok leidde. Een ruime markt met veel aanbod kan zelfs zware geopolitieke spanningen opvangen. Andersom geldt: als de markt krap is, kan een kleiner incident wél een grote prijssprong geven.
Hou je kosten in beeld. Je kunt geopolitiek niet voorspellen, maar wel weten wat een prijsstijging voor jou betekent. De tankkosten-rekenhulp laat zien wat een volle tank kost als de literprijs een paar cent stijgt. Voor een vaste woon-werkrit gebruik je de ritkosten-calculator.
Bron: NOS