Gasfakkel bij nacht
Begin oktober 2024 steeg Brent in één week ruim 8 procent door angst dat Israël Iraanse olie-installaties zou aanvallen. Wat dat betekende voor je tankbeurt.
Archief – nieuws van 4 oktober 2024.
In de eerste week van oktober 2024 liep de spanning in het Midden-Oosten verder op, en de oliemarkt reageerde. Volgens NU.nl werd een vat Brent sinds maandag ruim 8 procent duurder. Op vrijdag 4 oktober kostte een vat ruim 77 dollar, terwijl dat eind september nog minder dan 70 dollar was. Het was de grootste stijging op weekbasis in meer dan anderhalf jaar.
Van rustig naar nerveus
Opvallend was dat de markt eerst nog kalm bleef. Na de aanvallen van Israël op Libanon en de aanval van Iran op Israël vielen de prijsstijgingen aanvankelijk mee. Dat veranderde toen de vrees groeide dat Israël zou terugslaan richting Iran. Er werd gespeculeerd dat Iraanse olie-installaties een doelwit konden worden. Zo'n aanval zou de hoeveelheid olie uit Iran kunnen verminderen, en minder aanbod stuwt de prijs op.
De rol van één opmerking
De onrust nam toe nadat de Amerikaanse president Joe Biden op een persconferentie werd gevraagd of hij een aanval op Iraanse olie-installaties zou steunen. "We bespreken dat", antwoordde hij. Energiehandelaren zeiden tegen persbureau Bloomberg dat ze de kans op zo'n aanval daarna nog reëler achtten. Het laat zien hoe gevoelig de oliemarkt is voor woorden van wereldleiders, ook als er nog niets is gebeurd.
Hoe ver kon het gaan?
Bij een daadwerkelijke aanval op de Iraanse olie-industrie konden de prijzen volgens analisten nog veel verder stijgen. Zakenbank Goldman Sachs hield zelfs rekening met een stijging van 20 dollar per vat. Dat was een scenario, geen voorspelling. Maar het geeft aan hoeveel risico handelaren op dat moment in de prijs verwerkten.
Wat betekent zoiets voor de pomp?
Een stijging van 8 procent in de prijs van ruwe olie klinkt fors. Aan de Nederlandse pomp is het effect veel kleiner, omdat een groot deel van de literprijs bestaat uit accijns en btw. Die bedragen veranderen niet als de olieprijs stijgt. Bovendien kopen tankstations hun brandstof met enige vertraging in. Een korte piek op de oliemarkt die na een paar dagen weer wegebt, zie je soms nauwelijks terug op het prijsbord.
Toch is zo'n week belangrijk om te begrijpen hoe de prijs tot stand komt. Handelaren prijzen niet alleen in wat er gebeurt, maar ook wat er zou kunnen gebeuren. Daardoor kan de olieprijs stijgen terwijl er nog geen vat minder geproduceerd wordt. Zakt de angst weer weg, dan kan de prijs net zo snel terugvallen. Voor wie tankt, betekent dit dat het weinig zin heeft om in paniek naar het tankstation te rijden bij het eerste nieuwsbericht.
Vooruit plannen in onrustige tijden
Geopolitieke spanning kun je niet sturen, je eigen kosten wel. Bereken met de tankkosten-rekenhulp wat een volle tank kost als de literprijs een paar cent hoger uitvalt. Maak je een lange rit, bijvoorbeeld op vakantie, dan laat de rekenhulp benzinekosten per route zien wat de hele reis kost.
De week van 4 oktober 2024 is een goed voorbeeld van hoe dreiging alleen al de olieprijs kan verschuiven. Of een aanval daadwerkelijk kwam, was op dat moment nog onbekend. De markt reageerde op het risico.
Bron: NU.nl