Tanker
Op 3 december 2022 kwam er een prijsplafond van 60 dollar per vat voor Russische olie, vanaf februari 2023 ook voor diesel en andere producten. Wat het betekende voor de pomp.
Archief – nieuws van 3 december 2022.
Op 3 december 2022 kwamen de EU en de G7-landen een prijsplafond overeen voor Russische ruwe olie die over zee wordt vervoerd: 60 dollar per vat. Dat staat in de vragen en antwoorden van de Europese Commissie van die dag. Het plafond ging in op 5 december 2022. Voor olieproducten, zoals diesel, volgde een eigen plafond vanaf 5 februari 2023.
In het kort
- Prijsplafond van 60 dollar per vat voor Russische ruwe olie vanaf 5 december 2022.
- Voor olieproducten zoals diesel volgde een plafond vanaf 5 februari 2023.
- Het plafond veranderde vooral handelsstromen, niet direct de pompprijs.
Hoe werkt zo'n plafond? Het plafond kwam bovenop het Europese importverbod op Russische olie en olieproducten die over zee worden aangevoerd. Europese bedrijven mogen in principe geen diensten verlenen voor het transport van Russische olie naar andere landen, zoals verzekering en financiering. Er is één uitzondering: als de olie voor maximaal de plafondprijs is gekocht. Zo konden andere landen Russische olie blijven kopen, terwijl Rusland er minder voor kreeg. Voor ladingen die al voor 5 december waren gekocht en geladen, gold een overgangsperiode: ze moesten voor 19 januari 2023 zijn gelost.
Het doel. Volgens de Commissie moest het plafond de Russische olie-inkomsten verder verlagen. Tegelijk moest het de wereldwijde energieprijzen stabiliseren, die door de oorlog waren opgelopen. De Commissie noemde de hoge brandstofprijzen uitdrukkelijk "een grote zorg voor alle Europeanen". Het plafond lag niet vast voor altijd: het kon later worden aangepast aan de marktontwikkelingen.
Waarom dit voor diesel belangrijk was. Het plafond voor olieproducten, waaronder diesel, ging pas op 5 februari 2023 in. Vanaf dat moment moest Europa zijn diesel helemaal zonder Russische aanvoer over zee regelen. Andere aanvoer betekent vaak langere vaarroutes, en dat kost geld. Daarom letten dieselrijders in die periode extra op het verschil tussen de diesel- en de benzineprijs.
Wat merkte je aan de pomp? Het plafond zelf maakte benzine of diesel niet direct duurder of goedkoper. Het veranderde vooral de handelsstromen. Voor Nederlandse automobilisten bleef de prijs afhangen van de wereldmarkt, de dollar en de accijns. Wie diesel rijdt, merkt zulke verschuivingen wel sterker dan wie benzine tankt.
Aanpasbaar, niet in steen gebeiteld. Volgens de Commissie lag het plafond niet voor altijd vast. De zogenoemde Price Cap Coalition, de G7 plus andere deelnemers zoals Australië, kon het bedrag later aanpassen aan de marktontwikkelingen. Bij zo'n wijziging geldt een overgangsperiode van 90 dagen voor scheepvaart en aanverwante diensten. Voor olie die al vóór 5 december 2022 was geladen en vóór 19 januari 2023 werd gelost, gold een overgangsperiode van 45 dagen.
Wat als een schip zich er niet aan houdt? Vervoert een schip onder een niet-EU-vlag bewust Russische olie boven het plafond, dan mogen Europese bedrijven dat schip 90 dagen lang niet verzekeren, financieren of bedienen voor transport van Russische olie. Dat raakt de kern van de maatregel: een groot deel van de wereldwijde verzekering en financiering van tankers loopt via Europese en andere G7-bedrijven.
Twee doelen tegelijk. Landen die meedoen, kopen Russische olie op of onder het plafond en houden zo toegang tot Europese diensten en een lagere prijs. Zo blijft goedkope Russische olie naar de wereldmarkt stromen, terwijl Moskou er minder aan verdient. Dat was precies de bedoeling: de wereldmarkt niet krapper maken, want dat zou ook de prijs aan de Europese pomp opdrijven.
Rij je diesel en wil je weten wat je per kilometer kwijt bent, ook vergeleken met benzine of elektrisch? Gebruik de vergelijker en de tankkosten-rekenhulp.
Bron: Europese Commissie