Klassieke dieselpomp
Op 5 februari 2023 ging het EU-verbod op Russische diesel in. Nederland stelde een crisisplan op, maar verwachtte geen tekort. Wat het betekende voor dieselrijders.
Archief – nieuws van 5 februari 2023.
Op zondag 5 februari 2023 ging het Europese importverbod op Russische diesel en andere olieproducten in. Eerder was ruwe olie uit Rusland al geweerd. De nieuwe boycot gold voor alles wat uit Russische raffinaderijen kwam, zoals diesel, benzine, stookolie en kerosine. In de praktijk ging het vooral om diesel, omdat Europa daarvan veel uit Rusland invoerde.
Nederland maakt een crisisplan
Twee dagen eerder stelde de ministerraad het Landelijk Crisisplan Olie vast, meldde de NOS. In het ergste geval wijst de overheid sectoren aan die altijd diesel moeten krijgen. Hulpdiensten zoals ambulances, brandweer en politie gaan dan voor. Ook de bevoorrading van supermarkten en het werk van uitvaartbedrijven moesten doorgaan. Duurt een tekort langer dan drie maanden, dan kan Nederland een exportverbod afkondigen. Minister Jetten liet een reservevoorraad diesel aanleggen waarmee Nederland negentig dagen vooruit kan.
Volle opslagtanks
Een tekort was er op dat moment niet. Bedrijven hadden voor het verbod flinke voorraden aangelegd. Volgens het ministerie was er twee tot drie keer zoveel diesel geïmporteerd als normaal. De Belgische VRT meldde dat de dieselvoorraden in de havens van Antwerpen, Rotterdam en Amsterdam waren gestegen tot het niveau van oktober 2021, van voor de oorlog in Oekraïne. Het aandeel Russische diesel in Europa was in de maanden ervoor al gedaald van 45 naar 25 procent. Europa kocht meer bij landen in de Golfregio, India en de Verenigde Staten.
Waarom Nederland minder kwetsbaar was
Erik Klooster van Vemobin, de branchevereniging van olieraffinaderijen, legde uit dat Nederland als een van de weinige Europese landen veel meer diesel maakt dan het verbruikt. Dat komt door de grote raffinaderijen in de Rotterdamse haven. Die zijn via pijpleidingen verbonden met het Duitse Ruhrgebied en leveren aan een groot deel van Europa. Centraal-Europa was juist sterk afhankelijk van Russische diesel.
Wat deed de dieselprijs?
Eind 2022 was diesel een flinke periode duurder dan benzine, met een literprijs ruim boven de twee euro. Begin februari 2023 lag diesel weer onder de twee euro en was het goedkoper dan benzine. Lucia van Geuns van het Haags Centrum voor Strategische Studies verwachtte wel dat de dieselprijs weer zou stijgen. Vervangende diesel komt met kleinere tankers over grotere afstanden, en dat maakt het duurder. Volgens haar kwam die diesel waarschijnlijk uit Turkije, India en het Midden-Oosten. De Belgische sectorfederatie Energia hield rekening met hooguit 1 à 2 eurocent per liter extra aan de pomp. De prijs voorspellen noemde de federatie onmogelijk, omdat vooral de vraag naar olie en de productiebesluiten van OPEC+ de doorslag geven.
Het Russische luchtje
Opvallend was dat vervangende diesel toch Russische olie kon bevatten. Landen als India importeren Russische ruwe olie, maken er diesel van en exporteren die weer naar Europa. Ook mocht een mengsel van Russische en andere diesel worden uitgevoerd.
Rijd je diesel?
Voor dieselrijders was het verbod vooral een les in hoe kwetsbaar de aanvoer is. Kijk met de vergelijker voor elektrisch, benzine, diesel en lpg of diesel bij jouw kilometers nog voordelig is. Wie in het grensgebied woont, kan met de rekenhulp tanken over de grens zien of een tankbeurt in België of Duitsland iets oplevert.
Bron: NOS