Pompdisplay
In het nieuws hoor je over adviesprijzen en over gemiddelde pompprijzen. Het verschil, waar het CBS zijn cijfers vandaan haalt en welke prijs je zelf betaalt.
"De benzineprijs staat op een record." Maar welke prijs bedoelen ze? In Nederland zijn er grofweg twee soorten prijzen die in het nieuws komen: de adviesprijs van de oliemaatschappijen en de gemiddelde pompprijs die het CBS meet. Ze lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde.
In het kort
- Het CBS publiceert sinds 2006 gewogen gemiddelde dagprijzen.
- De adviesprijs is een richtprijs, geen verplichte prijs.
- Je betaalt de prijs op het bord van je eigen tankstation.
De adviesprijs. In Nederland bestaat een systeem van openbare adviesprijzen voor autobrandstoffen. Dat is een richtprijs, geen verplichte prijs: het tankstation bepaalt zelf wat het vraagt. Een econoom van de ACM schreef in 2024 in vakblad ESB dat het systeem van openbare adviesprijzen pomphouders mogelijk helpt om elkaars prijzen te volgen, meldde de NOS. Het CBS heeft historische adviesprijzen van motorbrandstoffen bijgehouden van 1913 tot en met 2009.
De CBS-pompprijs. Sinds 2006 publiceert het CBS gewogen gemiddelde dagprijzen van Euro 95, diesel en lpg, inclusief btw en accijns. De data komen van vrijwel alle tankstations in Nederland: bemand en onbemand, langs de snelweg of lokaal. Het CBS krijgt die gegevens van een leverancier van tankpassen voor zakelijke rijders. Om een eerlijk gemiddelde te maken, deelt het CBS de tankstations in naar merk en locatie. Elke groep krijgt een vast gewicht, dat jaarlijks per 1 januari wordt aangepast.
Wanneer komen de cijfers? Het CBS publiceert de dagprijzen één keer per week. De dagprijzen tot en met maandag verschijnen de donderdag erna. De cijfers zijn direct definitief.
Wat zeggen de cijfers nu? Volgens het CBS kostte een liter Euro 95 op 1 oktober 2026 gemiddeld € 2,437, diesel € 2,518 en lpg € 0,953. Op 5 oktober was dat € 2,432 voor Euro 95, € 2,506 voor diesel en € 0,955 voor lpg. Ter vergelijking: de eerste CBS-dagprijs, van 1 januari 2006, was € 1,325 voor Euro 95, € 1,003 voor diesel en € 0,543 voor lpg.
Welke prijs betaal je echt? Geen van beide. Je betaalt de prijs op het bord van het station waar je tankt. Die kan flink afwijken van het gemiddelde. Het CBS-gemiddelde is wel de beste maatstaf om prijzen over de tijd te vergelijken, omdat het rekening houdt met alle soorten stations.
Praktisch. Gebruik het CBS-gemiddelde als maatstaf. Zit je vaste pomp er duidelijk boven, dan loont het om te vergelijken. Een verschil van 10 cent per liter is bij 50 liter al 5 euro per tankbeurt. Bij twee keer tanken per maand is dat 120 euro per jaar.
Gemiddelde en spreiding. Het CBS-gemiddelde verbergt grote verschillen tussen stations. Volgens een andere CBS-tabel kostte Euro 95 in september 2026 bij een bemand station langs de snelweg gemiddeld € 2,672 per liter, en bij een onbemand station buiten de snelweg € 2,393. Dat is bijna 28 cent verschil, terwijl het landelijke maandgemiddelde € 2,448 was. Het gemiddelde is dus een goed vergelijkingspunt, maar zegt weinig over wat je op een bepaalde plek betaalt.
Reken het uit met de tankkosten-rekenhulp en bekijk met de ritkosten-calculator wat je ritten kosten.
Bron: CBS