Opslagtanks Maasvlakte
Het IEA vergadert donderdag over extra vrijgave van olie en diesel. Nederland wil de strategische voorraad voorlopig sparen, terwijl er in Europa nog geen tekort is. Wat betekent dat voor jouw pomp?
Het Internationaal Energieagentschap (IEA) vergadert donderdag 15 oktober over de vraag of landen extra olie en olieproducten uit hun noodvoorraden moeten vrijgeven. Nederland wil dat voorlopig niet doen, meldt NU.nl. De regering vreest dat de reserves later harder nodig zijn als de oliecrisis verder escaleert.
Waarom vergadert het IEA vandaag?
De internationale oliemarkt kampt volgens NU.nl met de grootste verstoring van de olievoorziening ooit. Door het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran en de oorlog tussen Rusland en Oekraïne is er minder olie en minder olieproducten op de wereldmarkt. Vooral diesel en kerosine zijn schaars.
Het IEA riep landen zondag al op om te onderzoeken of ze extra diesel kunnen vrijgeven. Lidstaten spraken in maart af gezamenlijk ruim 400 miljoen vaten olie en olieproducten uit strategische reserves op de markt te brengen. Daarvan moeten ongeveer 100 miljoen vaten nog beschikbaar komen. Wij schreven eerder over die IEA-oproep om nog meer diesel vrij te geven.
Wat wil Nederland precies?
Nederland wil dat landen eerst hun eerdere afspraken nakomen. "Er zou een zwaarwegende reden moeten zijn om de strategische voorraden verder aan te spreken", zegt een woordvoerder van het ministerie van Klimaat en Groene Groei tegen NU.nl.
Het kabinet wil de Nederlandse strategische reserves niet onnodig aanspreken. Als de crisis escaleert en er echte tekorten ontstaan, zijn die voorraden onmisbaar. Bovendien is het onder de huidige omstandigheden moeilijk om de voorraden weer aan te vullen zodra ze zijn vrijgegeven.
Nederland heeft in maart de vrijgave van 5,4 miljoen vaten toegezegd. Begin oktober waren daarvan bijna 4,7 miljoen vaten vrijgegeven. Dat is volgens het Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieproducten (COVA) minder dan 20 procent van de Nederlandse strategische voorraad.
Is er hier een tekort?
Voorlopig niet. Volgens NU.nl is er in Nederland geen tekort aan benzine of diesel. Energie-expert Lucia van Geuns van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) zegt dat hetzelfde geldt voor de rest van Europa. COVA-directeur Gertjan ten Broeke stelt dat de oliemarkt ondanks de grote verstoringen redelijk goed lijkt te functioneren, maar waarschuwt dat tekorten later wel kunnen ontstaan.
Wereldwijd is vooral het aanbod van diesel en kerosine erg krap. De prijzen van die brandstoffen zijn sterker gestegen dan de prijs van ruwe olie. De voorraden in Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen zijn volgens NU.nl ook behoorlijk gekrompen. In delen van Azië zijn de gevolgen ernstiger: daar zijn maatregelen genomen om verbruik te beperken of te rantsoeneren.
Waarom blijven de pompprijzen hoog?
Voor Nederlandse consumenten en bedrijven is betaalbaarheid nu het grootste probleem. Hogere dieselprijzen duwen transportkosten omhoog, en die kosten komen uiteindelijk terug in boodschappen en andere producten.
De vrijgave van strategische voorraden wordt ook gebruikt om prijzen op de wereldmarkt te drukken. Van Geuns is daar kritisch over: reserves zijn bedoeld als buffer bij ernstige tekorten, niet voor economische sturing. Haar terughoudendheid is begrijpelijk: Europa importeert olie, de winter komt eraan en verschillende landen hebben dan extra diesel nodig voor verwarming.
Nederland sluit een extra vrijgave niet uit, bijvoorbeeld als de leveringszekerheid in andere Europese landen ernstig in gevaar komt. Dat besluit moet dan goed onderbouwd zijn en in overleg met andere IEA-landen gebeuren. Ten Broeke en Van Geuns achten de kans op brandstoftekorten in Nederland en Europa voorlopig zeer klein. Ons land telt vijf olieraffinaderijen die een groot deel van Noordwest-Europa bedienen.
Wat betekent dit voor jou aan de pomp?
Een vergadering is nog geen besluit, en een besluit is nog geen lagere pompprijs. Extra aanbod uit noodvoorraden kan de groothandelsprijs van diesel drukken, maar dat sijpelt met vertraging door naar het tankstation. Zolang diesel wereldwijd krap blijft, blijft tanken duur.
Wat kun je nu doen?
- Niet wachten op een IEA-besluit als je tank bijna leeg is. De prijs verandert niet van de ene op de andere dag.
- Reken je tank na. Met de tankkosten-rekenhulp zie je wat een volle tank kost en wat een paar cent per liter scheelt.
- Woon je bij de grens? Check of tanken in België of Duitsland voor jou loont, inclusief omrijkilometers.
- Rijd zuiniger. Rustig optrekken, op tijd schakelen en bandenspanning op peil houden schelen meteen liters, wat de dieselprijs ook doet.
We houden het IEA-besluit in de gaten. Komt er een concrete vrijgave of juist een bevestiging dat Nederland spaart, dan melden we dat.
Bron: NU.nl