Uitlaatdamp bij een koude start
Even naar school of de supermarkt kost per kilometer veel meer brandstof dan een lange rit. Een koude motor verbruikt flink meer en slijt sneller. Waarom dat zo is, een rekenvoorbeeld en tips om te besparen.
Even de kinderen naar school brengen, snel een pak melk halen of naar de sportclub om de hoek. Het zijn ritjes van een paar kilometer, maar ze kosten verrassend veel brandstof. Wie zijn verbruik bijhoudt, ziet het vaak terug: een tank met vooral korte ritjes is sneller leeg dan een tank die je op de snelweg leegrijdt. Dat heeft alles te maken met de koude motor.
Een koude motor is een dorstige motor
Een verbrandingsmotor werkt pas echt efficiënt als hij op temperatuur is. In de 15 tips voor een zuinige rijstijl van Het Nieuwe Rijden staat het zonder omwegen: een koude motor verbruikt tweemaal zoveel brandstof als een motor die goed is opgewarmd. Op een rit van twintig minuten valt dat koude begin weg tegen de rest van de rit. Bij een ritje van drie kilometer rijd je bijna de hele afstand met een koude motor.
Daar komt bij dat korte ritten meestal in de bebouwde kom plaatsvinden. Volgens Milieu Centraal verbruik je in de stad het meest, omdat je daar veel moet remmen en optrekken. Het zuinigst rijdt een auto tussen 60 en 90 km per uur. Een kort stadsritje heeft dus twee nadelen tegelijk: een koude motor én veel stop-and-go.
Niet alleen brandstof: ook slijtage en vieze lucht
Milieu Centraal wijst er ook op dat de motorolie pas opwarmt als je gaat rijden. Een motor laten werken met koude olie zorgt voor extra slijtage. Bij benzineauto's wordt de katalysator in de kou bovendien niet snel genoeg warm, waardoor die niet of nauwelijks werkt. Bij vorst stoot een auto met een koude motor veel meer schadelijke stoffen uit dan met een warme motor. En dat precies in woonwijken en rond scholen, waar mensen lopen en fietsen.
Het Nieuwe Rijden noemt dezelfde nadelen: korte ritten betekenen relatief veel rijden met een koude motor, en dus meer verbruik, meer CO2, meer vervuiling en onnodige slijtage.
Rekenvoorbeeld: het boodschappenritje
Een voorbeeld met eigen aannames, om het effect te laten zien. Stel dat je auto warm 6 liter per 100 kilometer verbruikt en je rijdt 3 kilometer naar de supermarkt en weer terug. Met een warme motor kost die 6 kilometer 0,36 liter. Zou de motor de hele rit koud blijven en (zoals Het Nieuwe Rijden aangeeft) tweemaal zoveel verbruiken, dan wordt dat 0,72 liter.
Bij een literprijs van €2,00, ook een aanname, is dat €0,72 extra per ritje. Doe je dat vier keer per week, dan loopt het in het ongunstigste geval op tot ongeveer €150 per jaar. In werkelijkheid warmt de motor onderweg een beetje op, dus je echte meerkosten liggen meestal lager. Het voorbeeld laat vooral zien waarom de kilometerprijs van korte ritjes zo hoog is.
Wil je het voor je eigen auto weten? Houd een paar weken bij hoeveel je tankt en hoeveel kilometer je rijdt, en vul dat in bij de verbruikscalculator. Met de ritkostentool zie je daarna wat een vaste rit, zoals naar school of werk, je per maand kost.
Zo maak je korte ritten goedkoper
- Pak vaker de fiets. Volgens Milieu Centraal wordt bijna de helft van de korte afstanden tot 7,5 kilometer met de auto afgelegd. Op die afstanden is een (elektrische) fiets vaak net zo snel, en de goedkoopste liter brandstof is de liter die je niet tankt.
- Combineer je boodschappen. Rij liever één keer langs bakker, supermarkt en apotheek dan drie losse ritjes. Bij de tweede en derde stop is de motor al warmer.
- Niet warmdraaien. Laat de motor niet stationair draaien om op te warmen. Dat is volgens Milieu Centraal zinloos, slecht voor de motor en slecht voor het milieu. Rij liever direct en rustig weg.
- Rustig aan zolang de motor koud is. Het Nieuwe Rijden adviseert om laag in de toeren te blijven tot de motor voldoende is opgewarmd.
- Parkeer zo dat je meteen weg kunt. Keren met een koude motor direct na vertrek vervuilt meer. Achteruit inparkeren scheelt dus.
- Airco uit op korte stukken. Milieu Centraal raadt aan de airco uit te laten bij korte ritten in de stad, omdat die dan relatief veel extra brandstof kost.
- Start-stop aan. In de stad voorkomt het start-stopsysteem dat de motor bij een rood licht onnodig blijft draaien.
Kortom
Korte ritjes zijn per kilometer de duurste kilometers die je rijdt. De motor komt amper op temperatuur, je rijdt in stop-and-gosituaties en de slijtage is relatief groot. Met de fiets, slim combineren en een rustige start houd je meer geld over aan de pomp. Een zuinige rijstijl scheelt volgens Milieu Centraal tot 10 procent brandstof, en bij korte ritten valt er vaak nog meer te winnen.